DONOSTIAN HERENTZIA BAT JASOTZEAN ORDAINDU BEHARREKO ZERGEN PLANGINTZA FISKALA

Donostian edo Gipuzkoako beste edozein herritan etxebizitza bat oinordetzan jasotzeak kezka nagusi bat sortzen du senideen artean: zenbat diru ordaindu beharko diogu Ogasunari etxea gure izenean jartzeko?

Euskal Autonomia Erkidegoan heredatzea ia doakoa delako ustea zabalduta badago ere, errealitate fiskalak ñabardura oso garrantzitsuak ditu. Azken kopurua ahaidetasun-mailaren, etorkizuneko PFEZari begira egindako plangintza fiskal on baten eta etxebizitza epe laburrean saltzeko asmoa duzun ala ez araberakoa izango da.

Gipuzkoako oinordetzetan adituak diren abokatuen eta higiezinen aholkularien gida honetan, benetan zenbat ordaintzen den eta herentzia nola planifikatu azaltzen dizugu, ez orain ezta etorkizunean ere gehiegi ordain ez dezazun.

1. Ahaidetasunagatiko murrizketak: ordainduko duzunaren gakoa

Gipuzkoako Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergaren 2/2022 Foru Arauak hiru talde handitan banatzen ditu oinordekoak. Hildakoarekin duzun lotura zenbat eta hurbilagoa izan, orduan eta handiagoa da murrizketa eta txikiagoa zerga-tasa:

  • I. Taldea (Zuzeneko familia: seme-alabak, bilobak, gurasoak, ezkontidea edo inskribatutako izatezko bikotekidea):
    • Oinordeko bakoitzeko 400.000 €-ko murrizketa pertsonala dute. Hau da, dagokizun herentzia-zatiak (higiezinak, banku-kontuak eta gainerako ondasunak batuta) 400.000 € gainditzen ez baditu, ez duzu ezer ordaintzen.
    • Kopuru hori gainditzen baduzu, soberakinagatik soilik ordainduko duzu, % 1,5eko tasa finko oso txikian.
  • II. Taldea (Anai-arrebak, osaba-izebak, ilobak, aitaginarreba-amaginarrebak, suhiak eta errainak):
    • Kasu honetan zerga-faktura nabarmen igotzen da. Ahaidetasun-murrizketa 16.150 €-ra jaisten da, eta gainerakoari % 5,70 eta % 34,58 arteko tarifa progresiboa aplikatzen zaio.
  • III. Taldea (Lehengusu-lehengusinak, urruneko senideak eta familia-loturarik gabeko pertsonak):
    • Murrizketa 8.075 €-koa baino ez da, eta eskala progresiboa % 7,60tik % 42,56ra doa.

2. Ohiko etxebizitzagatiko murrizketa gehigarria

Ahaidetasun-murrizketaz gain, Gipuzkoako foru-araudiak hobari berezi bat ezartzen du hildakoaren ohiko etxebizitza oinordetzan jasotzen denean:

  • Etxebizitzaren balioaren gainean % 95eko murrizketa aplikatzeko aukera ematen du, 220.000 €-ko gehienezko mugarekin.
  • Ezinbesteko baldintza: Oinordekoak (ezkontidea, izatezko bikotekidea, aurrekoa, ondorengoa edo 65 urtetik gorako alboko senidea) hildakoarekin bizi izana etxebizitza horretan bertan heriotzaren aurreko bi urteetan, errolda-ziurtagiriaren bidez egiaztatuta.

3. Herentziaren plangintza fiskala: nola saihestu saltzerakoan PFEZean hamarka mila euro ordaintzea

Hau da eragiketa osoaren punturik garrantzitsuena, eta aurretiazko plangintza fiskal on batek hamarka mila euroko aldea ekar dezake. Gipuzkoan, herentzia-eskrituran higiezinari ematen diozun balioa ez da izapide soil bat: automatikoki zure Eskuratze Balio bihurtzen da etorkizuneko PFEZerako.

Oinordekoek pisua saltzeko asmoa dutenean (edo datozen urteetan saltzea baztertzen ez dutenean), etxebizitza merkatuko prezio errealaren azpitik baloratzeko akatsa egiteak ondare-irabazi artifiziala sortzen du salmenta-unean.

Ikus dezagun Donostiako kasu erreal batekin:
Imajinatu bi anai-arrebak gurasoen pisua heredatzen dutela Amaran edo Erdialdean, eta haren merkatuko balio erreala 400.000 €-koa dela (200.000 € bakoitzarentzat).

  • A eszenatokia: Plangintza fiskalik gabe (270.000 €-ko balio baxua aitortzea)
    • Oinordetza Zergan: 0 € ordaintzen dute (bakoitzari dagozkion 135.000 €-ak salbuetsitako 400.000 €-en azpitik daudelako).
    • Hilabete batzuk geroago pisua 400.000 €-tan saltzean: Gipuzkoako Foru Ogasunarentzat 130.000 €-ko ondare-irabazia izan dute (65.000 € anai-arreba bakoitzak).
    • PFEZaren faktura (aurrezkiaren oinarria Gipuzkoan, % 20 eta % 25 artean): Anai-arreba bakoitzak 15.375 € inguru ordainduko ditu PFEZean; hau da, 30.750 € zakarrontzira botata bien artean.
  • B eszenatokia: Plangintza fiskalarekin eta balorazio profesionalarekin (400.000 €-ko balio erreala aitortzea)
    • Oinordetza Zergan: 0 € ordaintzen jarraitzen dute (bakoitzeko 200.000 €-ak salbuetsitako 400.000 €-en mugaren oso azpitik jarraitzen duelako).
    • Pisua 400.000 €-tan saltzean: Herentziako balioa (400.000 €) eta salmenta-prezioa (400.000 €) bat datozenez, eta gainera notariotza-, erregistro- eta gainbalio-gastuak ken daitezkeenez, ondare-irabazia 0 €-koa da.
    • PFEZaren faktura: 0 €. Oinordekoentzako aurrezki garbi zuzena: 30.000 € baino gehiago.

Eta zer gertatzen da herentziak oinordeko bakoitzeko 400.000 €-ak gainditzen baditu?
Kasu horretan ere, sinatu aurretik zenbakiak egitea ia beti da errentagarria: 400.000 €-tik gorako soberakinagatik Gipuzkoako Oinordetza Zergak % 1,5ean tributatzen du; saltzerakoan PFEZeko ondare-irabaziak, berriz, % 20 eta % 25 artean tributatzen du. Gaur % 1,5 ordaintzea bihar % 25 aurrezteko, dagoen erabaki fiskal errentagarrienetako bat da.

(Gogoratu gainera Gipuzkoan ez dela etxeko tresneriaren % 3a gehitzen jaraunspen-masara, eta hildakoaren zorrak nahiz azken gaixotasuneko, ehorzketako eta hiletako gastu justifikatuak ken daitezkeela).

4. Beste kalkulu-adibide praktiko batzuk Gipuzkoan

  • 1. adibidea: Seme bakar batek 600.000 €-ko ondare osoa heredatzen du
    • I. Taldeko 400.000 €-ko murrizketa kentzen da.
    • Gainerako 200.000 €-engatik soilik ordaintzen du % 1,5ean: guztira ordaintzekoa = 3.000 € (higiezina merkatuko prezio errealean baloratuta utziz, etorkizunean PFEZean ezustekorik ez izateko).
  • 2. adibidea: Iloba batek 250.000 €-ko balioa duen pisu bat heredatzen du
    • II. Taldekoa denez, murrizketa 16.150 €-koa da eta eskala progresiboaren bidez ordaintzen du: 36.000 € inguru ordainduko ditu (gehi udal-gainbalioa).

5. Zerga aurkezteko epea: datu garrantzitsua Gipuzkoan

Oinordeko asko larritu egiten dira herentzia likidatzeko 6 hilabete baino ez dituztela uste dutelako (hori baita lurralde erkideko epea). Gipuzkoan, Oinordetza Zerga aurkezteko epe orokorra urtebetekoa (1 urte) da, heriotza-egunetik zenbatzen hasita.

  • Garrantzitsua: Seme-alaba edo ezkontidea izateagatik ordaindu beharreko emaitza 0 € bada ere, Gipuzkoako Foru Ogasunean autolikidazioa aurkeztea derrigorrezkoa da. Gainera, zerga likidatu gabe ezingo duzu pisua zure izenean inskribatu Jabetza Erregistroan, ezta saldu ere.
  • Ez ahaztu Udal Gainbalioa: Oinordetza Zergarekin batera, dagokion Udalean Gainbalioaren zerga aurkeztu beharko duzu (Donostian ohiko epea 6 hilabetekoa da, urtebetera luza daitekeena heriotzagatiko eskualdaketetan).

Planifikatu zure herentzia abokatu eta tasatzaile elkargokideekin

Oinordetza Zerga, Udal Gainbalioa eta PFEZa batera aztertu gabe herentzia bat onartzeak hamarka mila euroko kostua ekar diezazuke etxebizitza saltzea erabakitzen duzunean.

Ortubia Inmuebles-enEuskal Zuzenbide Zibilean eta foru-fiskalitatean adituak diren abokatuak (ICAGI 1939) eta Donostiako peritu tasatzaileak ditugu. Notariotzara joan aurretik zure kasua aztertzen dugu, higiezina merkatuko zorroztasunez baloratzen dugu eta herentzia osoa izapidetzen dugu zure ondarea babesteko (kostu gehigarririk gabe kudeaketa juridiko eta fiskalagatik, heredatutako etxebizitzaren salmenta gure esku uzten baduzu).

👉 Kontsultatu hemen Donostiako Herentzien Abokatuen gure zerbitzua eta eskatu aurretiazko azterketa edo deitu zuzenean 943 471 471 / 653 706 546 telefonoetara.


+ posts

Soy abogado, agente inmobiliario y perito en valoraciones de inmuebles desde hace 25 años.